Benim Sitem

TSK'nın planlı tatbikatlarından olan Efes-2009 Müşterek Fiili Atışlı Tatbikatı tamamlandı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın, Genelkurmay Başbakanı Orgeneral İlker Başbuğ ile beraber takip ettiği tatbikatta, katılan unsurlar göz doldurdu. Başbakan Erdoğan'ın zaman zaman ayağa kalkarak izlediği tatbikatta gerçek mermiler ve mühimmat kullanıldı. İzmir'in Seferihisar bölgesindeki Doğanbey Körfezi'nde 6 Mayıs tarihinde başlayan Efes-2009 tatbikatının son gününe Başbakan Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Başbuğ ve 31 ülkeden 35 askeri gözlemci de katıldı.İzmir bölgesindeki şehit ve gazi yakınları ve izleyicilerin de hazır bulunduğu tatbikatta Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri'nden 6 bin 605 asker katıldı. Tatkibatın başında Ege Ordu Komutanı Orgeneral Hayri Kıvrıkoğlu birlikler ve senaryoya ilişkin bilgi verdi.Tatbikat senaryosu kapsamında Kara Kuvvetleri'nden 27 helikopter, 40 bot, 14 tank, 14 zırhlı muharebe aracı, 17 adet obüs top ve personeli görev aldı. Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik Komutanlığı 46 muhtelif gemi ve bir helikopterle tatbikata katılırken, Hava Kuvvetleri 36 F-16, 13 F-4 2020, üç F-4, dört RF-4 keşif uçağı, bir C-130, 1 C-160 ve bir CN235 uçağıyla manevralarda yer aldı. Ayrıca Genelkurmay Elektronik Sistemler Komutanlığı'na ait bir elektronik istihbarat uçağı da harekata katkı sağladı. ANKA

Emirates Havayolları'nın Airbus A340-500 uçağı, Melbourne'den havalanmaya çalışırken kuyruğunu tam 5 kez piste ve toprağa vurdu. Uçak pisti bitirdikten sonra sıkıştırılmış toprak alandan ILS antenini kırarak güçlükle havalanabildi. Pilotlar hemen dönerek havalimanına acil iniş yaptı. Liste satış fiyatı 237 milyon dolar olan A340-500, ağır hasar nedeniyle ‘kal' oldu, yani parçalanmak üzere hurdaya ayrıldı. Avustralya Ulaştırma Emniyet Bürosu'nun (ATSB) hazırladığı ön raporda, pilotların kalkış ağırlığını uçuş bilgisayarına 100 ton eksik girdiği ortaya çıktı. Pilotaj hatası nedeniyle iki pilot da istifa etti. Gövde uzunluğu 67 metre 80 santimetre olan dört motorlu Airbus A340-500, Avustralya'nın Melbourne kentinden Dubai'ye gitmek üzere 22 Mart'ta 257 yolcusunu almıştı. 2004'te imal edilen A6-ERG tescilli uçakta herhangi bir teknik sorun bulunmuyordu. Yükleme kurallara uygun yapılmıştı. Pilotlar uçuş öncesinde kokpitte dizüstü bilgisayarda hesaplamaları kontrol edip uçuş bilgisayarına giriyorlardı. İşlemler tek dizüstü bilgisayar üzerinden yapılıyordu. O günkü uçuş için A340-500'ün kalkış ağırlığı yolcu, kargo ve yakıtla birlikte 362 tondu. Hava durumu yani basınç, rüzgarın hızı ve esiş yönü gibi bilgilerle ağırlık birleştirilecek; uçağın hangi süratte, kaç derece açıyla ve ne kadar motor gücü kullanılarak havalanacağı kullanılan yazılım ile hesaplanacaktı.

Pilotlar verileri girerken uçağın kalkış ağırlığını 100 ton eksik yani 262 ton olarak yazdı. Yanlış bilgi nedeniyle uçuş bilgisayarı A340-500'ün daha kısa mesafe pist kullanıp, kalkış hızına düşük motor gücüyle ulaşacağını varsayıyordu. Hata, iki pilot tarafından da fark edilmemişti. Motor çalıştırdıktan sonra kalkış için 16 pist başına gelindi. Kumandalar ikinci pilottaydı. A340-500 hızlanmaya başladı. Saat 22.31.53'ü gösterirken kaptan pilot pisten kesilme süratinin geldiğini söyledi. İkinci pilot lövyeyi kendine doğru çekti. Ancak uçak yanlış hesaplamadan dolayı yeterli hıza ulaşamadığı için pistten kesilemiyordu. Kuyruk piste vurmuştu. Kaptan kumandayı aldı, pistin kalan bölümünde duramayacakları için ‘TOGO' olarak adlandırılan, acil durumlarda maksimum güç sağlayan düğmeye bastı. Tekrar kumanda verildiğinde uçak bir kere daha pist içinde kuyruğunu vurdu.

Pisti aşıp sıkıştırılmış toprak alanda hızlanmaya çalışan uçak, üç kere daha kuyruğunu vurdu. A340-500 ILS antenlerini kırarak kalktıktan kısa süre sonra acil iniş yaptı. İncelemede alt tarafta, uçağın gövdesinin ortasından başlayıp kuyruk bölümüne kadar ciddi hasar meydana geldiği, tamirin ekonomik olmadığı belirlendi. ATSB'nin, hazırladığı ön raporda alınacak önlemleri şöyle sıralandı:

İnsan faktörü: Kalkış öncesinde yapılan işlemlerde veriler girilirken iki bilgisayar kullanılmalı, çift taraflı kontrol yapılmalı.

Eğitim: Birkaç tipte birden uçan (olayda uçuş ekibi hem A340-300 hem de A340-500/600'de görev yapıyordu) pilotlar için eğitim programı yeniden oluşturulmalı.

Filo teknik prosedürleri: Motorlara fazla güç vermeden (bakım maliyetlerini yükseltmemek amacıyla motorlardaki itiş gücü sınırlandırılıyor) yapılan kalkışlarda kullanım teknikleri gözden geçirilmeli. Hürriyet

ICAN 2009 Havacılık Müzakereleri Konferansı, 28 Eylül-2 Ekim 2009 tarihleri arasında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenecek. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO), ilki geçtiğimiz yıl Dubai’de düzenlenen ICAN’08 Havacılık Müzakereleri Konferansı’nın ikincisini Türk Sivil Havacılığında yaşanan gelişmelere paralel olarak bu yıl İstanbul’da gerçekleştirme kararı aldı. ICAO’ya üye 190 ülke temsilcilerinin davet edileceği konferansta, dünya genelinde havacılık hizmetlerinin iyileştirilmesi ve işbirliği imkanları ele alınacak. Katılımcı ülkelerin hem ikili müzakereleri yapma hem de havacılık alanındaki değişik konuları çoklu olarak değerlendirme fırsatı bulacağı konferans, özellikle Türk sivil havacılığının mevcut potansiyelinin ve pazar imkanlarının tanıtılması açısından büyük önem taşıyor. Sivil havacılık sektöründe gündemde olan önemli konuların ve sektöründeki eğilimlerin öğrenildiği, karşılıklı bilgi alışverişinin yapılabildiği bir forum niteliğinde olacak konferans, aynı zamanda devletlere ikili sivil havacılık müzakerelerini aynı mekanda yapma fırsatı da verecek.

www.talpa.org

Konya Şereflikoçhisar'daki tatbikat alanında nefesleri kesen tatbikat yapıldı. Mehmetçiğin silahları ve performansı göz doldurdu. Tatbikata, Kara Kuvvetleri Komutanlığından 66'ncı Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı, Kara Kuvvetleri Eğitim ve Doktrin Komutanlığının çeşitli birlikleri, Hava Kuvvetleri Komutanlığından muhtelif uçaklar ile Genelkurmay Özel Kuvvetler Komutanlığı unsurları katıldı. Tatbikata katılan harp silah, araç ve sistemleri de seçkin gözlemci gününde basına tanıtıldı. Tatbikatta, Leopard 2A4 tankı, T-155 S/P Fırtına Obüsü, Geliştirilmiş Zırhlı Personel Taşıyıcı, M-113 A2T1 zırhlı personel taşıyıcı, Drops Aracı, PMKİ faaliyetleri başarıyla sergilendi. Tatbikatta, ASELSAN'ın çeşitli tipteki telsizleri ile X bant uydu sırt sistemi de kullanılıyor.

Tatbikatın birinci bölümünde, Kara Kuvvetleri Komutanlığı envanterindeki modern silah ve sistemlerin imkan ve kabiliyetleri sergilendi. İlk olarak keskin nişancı timleri, belirlenen yaklaşık 500 ve bin metre mesafedeki hedeflere Kanas keskin nişancı tüfeklerini kullanarak başarıyla ateş etti. Leopard 2A4 tankı da dalgalı arazide ilerleyerek yüzde 60'lık yükseltiden ve bir dizi engelden geçti. Daha sonra arızalı bir tank motorunun değiştirilmesi de sergilendi. Normal şartlarda mobil onarım timinin asgari 45 dakikada gerçekleştirebildiği motor onarımı, motorun 20 dakikada değiştirilmesiyle göreve hazır hale getirildi.

Tatbikatın ikinci bölümünde de mavi ve turuncu ülke arasındaki siyasi sorunların neden olduğu çatışma ortamı sergilendi. İki ülke arasındaki sorunların tarafları çatışma noktasına getirmesi ve sınırda yaşanan olaylar üzerine mavi ülke, Turuncu ülkeye askeri harekata karar verdi.

İlk olarak Özel Kuvvet timi, havadan 10 bin fitten serbest paraşüt atlayışla düşman kuvvetlerinin arkasına sızma harekatı başlattı. Mavi Hava Kuvvetlerinin yaptığı keşif uçuşlarının ardından Turuncu ülke birliklerinin konumunda değişiklik olup olmadığı mini İnsansız Hava Aracı (İHA) ile tekrar kontrol edildi. İHA'dan alınan görüntüler, uçaklardan alınan fotoğraflarla karşılaştırıldı. Görüntülerde, düşman birliklerinin takviye edildiği ve mayın tarlası oluşturulduğu tespit edildi.

Bu sırada, komando bölüğünün hava hücum harekatına karar verilirken, bölgenin yumuşatılması için hava kuvvetlerine bağlı F-16'lar tarafından düşman zırhlı araçları ateş altına alınarak vuruldu. Topçu birlikleri de düşman zırhlılarını ateş altına aldı. Bölgede kalması muhtemel düşman unsurlarının etkisiz hale getirilmesi için taarruz helikopterleri de harekete geçirildi. Taarruza arama-kurtarma helikopteri de eşlik etti. Mavi'nin muharebe ileri karakolu birlikleri geri çekilirken, iki Kobra helikopterinin atışlarının ardından üç adet Sikorsky tipi helikopterle hava hücum harekatı gerçekleştirildi. Mavi'nin tanklarla başlattığı karşı harekatta da düşman zırhlı hedefleri etkisiz hale getirilerek ele geçirildi. Harekat bölgesine C-130 nakliye uçağıyla havadan malzeme atımıyla tatbikatın ikinci kısmı başarıyla tamamlandı.

BUGÜN Gazetesi

Türkiye’nin kapsamlı genel maksat helikopteri ihtiyacı çerçevesinde ilk defa 1989 yılında hizmet vermeye başlayan Black Hawk helikopterinin, bugün ulaşmış olduğu birikim ile, geleceğe yönelik ihtiyacı da en iyi şekilde karşılamaya hazır olduğunu öne sürerken, Skorsky Aircraft Başkan Yardımcısı Steve ESTILL Türkiye ile birlikte neler yapabileceklerini açıkladı: “Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) için özel olarak şekillendirildiğinde T-70 adı ile anılacak olan yeni Black Hawk helikopterini öneriyoruz. Aynı zamanda Türk sanayine iyi yapılandırılmış Black Hawk helikopterleri için dünyada artan talebi karşılamak amacıyla gerçekleştirilecek üretim ve bakım çalışmalarına ortak olma fırsatını sunuyoruz. Bu talebin 3800 helikoptere ulaşacağı öngörülüyor, bu nedenle bu fırsat Türk Havacılık Sanayi için oldukça faydalı olabilir.

T-70 helikopteri, UH-60M ve S-70i Black Hawk helikopter modellerinin en iyi ortak özelliklerini üzerinde toplayacak. TSK, halihazırda kanıtlanmış Black Hawk helikopteri konusunda büyük bir deneyime sahip bulunuyor. Envanterinde 100’den fazla helikopter bulunuyor ve bunlar 200.000 saatin üzerinde uçuş saatine ulaşmış bulunuyor. Ayrıca Türkiye, Black Hawk helikopter filosunun onarımı ve bakımı için 5.Ana Bakım Merkezi’nde Depo Seviyesi Bakım (DSB) kabiliyetine ve kullanım birimlerinde eğitimli teknisyenlere sahip. T-70 helikopteri tümüyle yeni bir kabiliyet ve modernizasyon düzeyi sağlayacak.

Örneğin; T-70 helikopteri, gelişmiş otomatik uçuş kontrolleri, güçlendirilmiş balistik tolerans, yenileştirilmiş bir transmisyon, daha dayanıklı turboşaft motorlar entegre bir Platform İdame Yönetim Sistemi, geliştirilmiş beka komponentleri ve milli görev teçhizatının kolaylıkla entegre edilebileceği tek parça gövde yapısı gibi özelliklere sahip olacak şekilde tasarlanacak. T-70 helikopteri Türkiye’de bugüne kadar tasarlanmış en sofistike ve çok yönlü Black Hawk helikopter modellerinden birisini sunacak.

Sikorsky teklifine, Türk hükümetinin ihtiyacına yönelik olarak T-70 helikopterinin üretimi ile ilgili TAI’ye lisans vermeyi, S-70i helikopterlerinin, Türk şirketleri için yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde bir gelir yaratacağı öngörülen, komponent ve parça üretimi ile ilgili yükümlülükler ve satış sonrası servis hizmetleri için TAI ve diğer Türk şirketleriyle alt kontratlar imzalamayı ekledi. Bu çerçevede TAI, yerel şirketlerden oluşan bir tedarik zinciri kuracak.

Lisans altındaki ortaklığın ilk 20 yılında Türk sanayi 1000 adet Black Hawk helikopter kuyruk bölümü, 640 adet kokpit, 500 adet kabin ve diğer yapısal bölümleri üretecek. Bunlara ek olarak, Skorsky tarihinde ilk kez olarak Black Hawk helikopterinin transmisyon üretim teknolojisini ortak bir şirkete transfer edecek. Skorsky’nin mevcut Türk ortağı Alp Havacılık bu çok aranan kabiliyete sahip olacak. Bu teknoloji ile Türkiye döner kanatlı uçak pazarında önemli rekabet üstünlüğü elde edecek.”

Savunma ve Havacılık Dergisi, Sayı: 2009/01

Sikorsky’nin Başkan Yardımcısı Stephen Estill, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) genel maksatlı helikopter ihtiyacının karşılanması amacıyla düzenlenecek ihaleyi kazanmaları durumunda, Türk Savunma Sanayii’nin 20 yılda 8 milyar dolar gelir elde etmesini sağlayacaklarını söyledi. ABD’li United Technologies Corp. bünyesinde yer alan ve havacılık ve savunma sanayi alanında faaliyet gösteren Sikorsky’nin Başkan Yardımcısı Stephen Estill, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) genel maksatlı helikopter ihtiyacının karşılanması amacıyla düzenlenecek ihaleyi kazanmaları durumunda, Türk Savunma Sanayii’nin 20 yılda 8 milyar dolar gelir elde etmesini sağlayacaklarını söyledi.

IDEF Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda konuşan Estill, ihaleyi kazanmaları durumunda Türkiye’de 8 milyar dolar büyüklüğünde endüstriyel katılım gerçekleştirmeyi planladıklarını belirterek, şu bilgileri verdi: "TSK’nın 109 adet genel maksatlı helikopter ihalesini kazanmak çok önemli. Eğer bu ihaleyi alırsak, Türk firmalarının da yer almasını öngördüğümüz projede (ortak üretilecek olanlardan) 200 adet helikopter de biz almayı garanti edeceğiz. Endüstriyel katılımın toplam değeri 8 milyar doların üzerinde olacak ve 20 yıl içerisinde gerçekleşecek." Buarada, Savunma Sanayii İcra Komitesi’nin Haziran ayında toplanması ve söz konusu helikopter projesinine ilişkin kararını açıklaması bekleniyor.

Sikorsky’nin Türkiye ile işbirliğini artırmayı planladığını söyleyen Stephen Estill, şu değerlendirmeyi yaptı: "Şu anda 13 milyar dolar sipariş stoğumuz var. Sikorsky olarak 2009’da 6.2 milyar dolar satış yapmayı öngörüyoruz. Savunma sanayi alanında dünyanın en büyük alıcılarından Türkiye ile işbirliğini de artırmayı planlıyoruz. Bu konuda gereken her türlü iş birliğini en iyi şekilde gerçekleştirmek için çalışacağız." Hürriyet

Dünyamızda, özellikle son yıllarda yaygın şekilde görülen küresel ve bölgesel güvenlik kaygıları, ülkelerin bütünlükleri ve bağımsızlıkları için uluslar arası alanda işbirliği yapmalarını zorunlu hale getirmiştir. Bu işbirliğini sağlamak düşüncesi ile, dünyanın en ileri teknolojilerine sahip savunma sanayii firmaları, 27- 30 Nisan 2009 tarihleri arasında, İstanbul’da TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek olan, “IDEF-2009 9’uncu Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nda buluşuyor. IDEF-2009’un, Avrupa ile Asya kıtalarını birbirine bağlayan ve bir taraftan da 2010 yılında Avrupa Kültür Başkenti olmaya hazırlanan İstanbul’da yapılacak olması “Avrasya buluşması” olarak isimlendirdiğimiz bu fuara, ayrı bir heyecan katmıştır. Söz konusu fuar, Milli Savunma Bakanlığı’nın himaye ve desteğinde, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’nın yönetim ve sorumluluğunda, Tüyap Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş.’nin organizasyonunda icra edilecektir.

Fuar esnasında savunma sanayi ile doğrudan ve dolaylı ilişkisi olan tüm firmaların fuar alanında tesis edilen çalışma ve özel toplantı yerlerinde, üst düzey askeri, sivil ihtiyaç ve tedarik makamları ile yerli ve yabancı heyetlerle görüşmesine imkan sağlanacaktır. Ayrıca, yerli ve yabancı sanayi kuruluşları, hazırlanan resmi delege programlarıyla dost ve müttefik ülkelerin Savunma Bakanları, Genelkurmay Başkanları, üst düzeydeki sivil ve askeri otoriteleri ile görüş alış verişinde bulunabileceklerdir. IDEF-2007 8’inci Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nın, 48 ülkeden 494 firma katılımı, 264 üst düzey delegasyon tarafından ziyaret ve temsil edilmesi ile tüm katılımcı firmaların beklentileri açısından başarılı geçmesi ayrıca teknoloji alanında yeni ufuklar açması, IDEF-2009 9’uncu Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nın da başarı beklentisini artırmaktadır. Bu anlayış ve kapsam içerisinde düzenlenecek olan IDEF-2009 9’uncu Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı’nın basın toplantısı ve tanıtım kokteyli, 04 Kasım 2008 Salı günü, Ankara Sheraton Oteli’nde gerçekleşmiştir.

Detaylı bilgi için TIKLAYINIZ...  

Türk başlangıç ve temel eğitim uçağı ‘Hürkuş’ 2010’da tamamlanacak. Üretime geçildiğinde dünyadaki rakiplerine göre en güçlü motora sahip uçaklardan biri olacak. Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, TUSAŞ tarafından imal edilen, Hürkuş uçağının mevcut programa göre Ağustos 2010’da tamamlanacağını söyledi. Cumhuriyetimizin ilk uçak tasarımcısı, pilot Vecihi Hürkuş’un anısına “Hürkuş” adı verilen uçağın tasarım çalışmaları bitti. 4 adet prototipin üretimi için düğmeye basıldı. Projenin tasarımında 150 TUSAŞ mühendisinin görev aldığını vurgulayan Gönül, Seri üretiminde ise 50 TUSAŞ mühendisi ve 350 teknisyenin görev alacağını, testleri de TUSAŞ test pilotlarının gerçekleştireceğini bildirdi. Avrupa Tip sertifikasını 2011 sonunda alması beklenen Hürkuş 1950’lerden bu yana tasarlanan ilk Türk uçağı. TERCÜMAN

Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş tarafından yürütülen Genel Maksat Helikopter Tedarik Projesi kapsamında üretilecek helikopterlerin sayısı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Özel Kuvvetler Komutanlığının ek talebi üzerine 78'den 109'a yükseltildi. AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, F-16 savaş uçakları ile adını dünyanın önde gelen savunma sanayi şirketleri arasına yazdırmayı başaran TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayi A.Ş, Genel Maksat Helikopter Tedarik Projesi ile ilgili çalışmalarını hızla sürdürüyor. Proje kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığına 20, Hava Kuvvetleri Komutanlığına 6, Jandarma Genel Komutanlığına 30, Çevre ve Orman Bakanlığına 20, Genelkurmay Başkanlığı Elektronik Sistemler Komutanlığına da 2 adet helikopter verilecek. Toplam 78 adet üretilmesi planlanan helikopterler için Emniyet Genel Müdürlüğü 20, Özel Kuvvetler Komutanlığı da 11 adet ek talepte bulundu. Bunun üzerine üretilecek helikopterlerin sayısı 109'a yükseltildi.

TUSAŞ yetkilileri, talep gelmesi halinde özel şirketler için de helikopter üretileceğini bildirdi. Projenin alt yüklenici firmalarının Sikorsky ve Agusta-Westland olduğunu belirten yetkililer, şu bilgileri verdi: ''Programda iki aday firma olan Sikorsky firmasının helikopteri Blackhawk S-70i, Agusta-Westland firmasının helikopteri ise AW-149. Bu firmalar, temel helikopteri verecekler biz de TUSAŞ olarak bu helikopterlerin üzerine Türk Silahlı Kuvvetleri ile kamu kurum ve kuruluşların istedikleri ek sistemlerin entegrasyonunu gerçekleştireceğiz. Bu ek sistemlerin entegrasyonunu da Türk firmaları yapacak.''

Yetkililer, proje kapsamında Sikorsky ve Agusta-Westland firmalarının tekliflerini TUSAŞ'a verdiklerini, TUSAŞ'ın da bunları değerlendirerek,hazırladığı kendi teklifini Savunma Sanayi Müsteşarlığına sunduğunu bildirdi. Projenin Mayıs ayında Savunma Sanayi İcra Komitesinde gündeme getirileceği öğrenildi. Savunma Sanayii İcra Kurulunun bir süre önce aldığı karar çerçevesinde, Sikorsky veya AgustaWestland firmaları ile işbirliğine dayalı uygun proje modelleri çerçevesinde tedarik edilecek helikopterler ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihtiyaçları karşılanacak. Savunma Sanayii İcra Kurulunun 5 Aralık 2007 tarihinde yapılan toplantısında alınan karar doğrultusunda, söz konusu genel maksat helikopterlerinin üretiminde TAI-TUSAŞ ana yüklenici olarak görev yapacak.

Her Türlü Hava Koşullarında Uçabilecek

Helikopterler, azami ölçüde yerli imkanlar kullanılarak, TAI'nin Ankara'daki mevcut tesislerinde üretilecek. Hava sıcaklığından etkilenmeden yüksek irtifada ve gece şartlarında uçuş yapabilecek helikopterler için gerekli olan finansman Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme Fonu kaynaklarından karşılanacak. Söz konusu helikopterler, muharebe sahasında personel ve malzeme naklinin yanı sıra; insani yardım, doğal afetlerde arama-kurtarma, elektronik harbe karşı koyma ile ambulans gibi özel görevlerde de kullanılabilecek. AA